Từ ngày 1/7/2026, quy định sử dụng thiết bị an toàn khi chở trẻ nhỏ trên ô tô chính thức được áp dụng tại Việt Nam. Theo đó, những gia đình thường xuyên đưa đón con bằng ô tô cần chủ động tìm hiểu và trang bị ghế ngồi ô tô cho bé phù hợp.
Quy định mới không chỉ hướng tới việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật mà còn giúp hạn chế nguy cơ trẻ bị chấn thương khi phương tiện phanh gấp, va chạm hoặc xảy ra tai nạn. Vậy những trẻ nào bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn, xe nào thuộc phạm vi áp dụng và ba mẹ cần chuẩn bị những gì?
Nội dung chính
Quy định pháp lý mới nhất về ghế ngồi ô tô cho bé
Căn cứ theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và các văn bản hướng dẫn mới nhất của Chính phủ ban hành, quy định về việc chở trẻ em trên xe ô tô cá nhân đã có những quy định cụ thể về cả đối tượng áp dụng lẫn hình thức xử phạt.
Thời điểm áp dụng chính thức
Căn cứ khoản 3 Điều 10 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (đã được sửa đổi bởi Luật số 118/2025/QH15), quy định về ghế ngồi ô tô cho bé sẽ chính thức áp dụng từ ngày 1/7/2026, thay vì mốc 1/1/2026 như quy định ban đầu. Việc lùi thời gian này nhằm tạo điều kiện để thị trường có đủ nguồn cung thiết bị đạt chuẩn và các gia đình chủ động mua sắm, lắp đặt.
Nhóm trẻ phải trang bị thiết bị bảo vệ khi ngồi trên ô tô
Theo quy định, người điều khiển xe ô tô cá nhân, xe gia đình (không áp dụng với xe kinh doanh vận tải hành khách) khi chở trẻ em đáp ứng đồng thời 2 tiêu chí sau thì bắt buộc phải sử dụng thiết bị an toàn phù hợp:
- Về độ tuổi: Trẻ em dưới 10 tuổi.
- Về chiều cao: Trẻ em có chiều cao dưới 1,35 mét.
Bên cạnh đó, luật cũng nghiêm cấm hoàn toàn việc cho trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét ngồi ở hàng ghế trước cùng với người lái xe (trừ trường hợp xe ô tô đó chỉ có duy nhất một hàng ghế).
Mức xử phạt khi vi phạm
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nếu chở trẻ em dưới 10 tuổi, cao dưới 1,35 mét ngồi cùng hàng ghế với người lái, hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, tài xế có thể bị phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Đây là mức phạt được áp dụng thống nhất trên cả nước kể từ thời điểm quy định có hiệu lực.
Thế nào là thiết bị bảo vệ trẻ nhỏ khi di chuyển bằng ô tô?
Nhiều người thường gọi chung thiết bị an toàn cho trẻ trên ô tô là “ghế trẻ em”. Tuy nhiên, theo QCVN 123:2024/BGTVT, khái niệm này có phạm vi rộng hơn.
Thiết bị an toàn cho trẻ em là thiết bị được thiết kế để giữ trẻ ở tư thế ngồi hoặc nằm phù hợp trên ô tô. Thiết bị có tác dụng hạn chế sự di chuyển của cơ thể trẻ, qua đó giảm nguy cơ chấn thương khi ô tô va chạm hoặc giảm tốc độ đột ngột.
Một số loại thiết bị bảo vệ trẻ thường được sử dụng gồm:
- Nôi dùng trên ô tô dành cho trẻ sơ sinh.
- Ghế ô tô dành cho trẻ được tích hợp bộ dây đai cố định độc lập.
- Ghế nâng hoặc đệm nâng giúp trẻ sử dụng dây an toàn của ô tô đúng vị trí.
- Hệ thống ghế trẻ em CRS.
- Hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS, bao gồm các dòng ghế sử dụng kết nối ISOFIX hoặc tiêu chuẩn i-Size.
Do đó, ba mẹ không nhất thiết phải chọn một kiểu ghế duy nhất cho mọi độ tuổi. Thiết bị có thể được thay đổi theo cân nặng, chiều cao, vóc dáng và giai đoạn phát triển của trẻ.
Ba mẹ cần lưu ý gì khi chọn mua ghế ngồi ô tô cho bé
Chọn ghế theo độ tuổi, chiều cao và cân nặng của trẻ
Ba mẹ cần xác định chính xác chiều cao và cân nặng hiện tại của bé để lựa chọn ghế ngồi ô tô phù hợp. Không nên chỉ căn cứ vào độ tuổi, bởi tốc độ phát triển thể chất của mỗi trẻ có thể khác nhau.
Kiểm tra khả năng tương thích với ô tô
Trước khi mua ghế, ba mẹ cần kiểm tra xe có hệ thống ISOFIX, dây neo phía trên hoặc loại dây đai nào. Một số ghế có thể lắp bằng ISOFIX, trong khi những sản phẩm khác sử dụng dây an toàn ba điểm của ô tô.
Kích thước ghế cũng cần phù hợp với không gian hàng ghế sau, đặc biệt khi gia đình cần lắp từ hai ghế trẻ em trở lên.
Ưu tiên thiết bị có xuất xứ minh bạch và thông tin đầy đủ
Ba mẹ nên lựa chọn ghế ngồi ô tô cho bé tại các địa chỉ uy tín, đồng thời kiểm tra kỹ thông tin về nhà sản xuất, giới hạn cân nặng hoặc chiều cao, hướng dẫn lắp đặt và cảnh báo an toàn để bảo đảm sản phẩm hỗ trợ bảo vệ bé tốt hơn khi di chuyển.
>>> Tổng hợp các dòng ghế ô tô trẻ em bán chạy tại KidsPlaza:
Mẹo giúp bé hợp tác khi sử dụng ghế ô tô
Nhiều ba mẹ đã trang bị ghế ngồi ô tô nhưng lại gặp tình trạng bé quấy khóc, phản kháng hoặc tháo dây đai. Điều này khá phổ biến khi trẻ mới làm quen và có thể cải thiện bằng những cách sau:
- Cho bé làm quen từ trước: Để trẻ ngồi thử làm quen trước khi sử dụng trong chuyến đi thực tế.
- Tạo trải nghiệm tích cực: Chuẩn bị đồ chơi, sách hoặc bài hát yêu thích để bé cảm thấy thoải mái hơn khi ngồi ghế.
- Giải thích đơn giản: Với trẻ lớn, ba mẹ nên nói ngắn gọn về lý do cần thắt dây an toàn thay vì ép buộc.
- Giữ quy tắc nhất quán: Mọi thành viên trong gia đình cần thống nhất nguyên tắc “lên xe là ngồi ghế”, kể cả khi đi quãng đường ngắn.
- Kiểm tra độ thoải mái: Điều chỉnh dây đai, đệm lót và góc ngả phù hợp với thể trạng của bé.
- Không tháo dây khi xe đang chạy: Nếu trẻ quấy khóc, hãy dừng xe ở nơi an toàn để trấn an thay vì bế bé ra khỏi ghế.
Sự kiên nhẫn và nhất quán sẽ giúp trẻ dần hình thành thói quen ngồi ghế an toàn trong mỗi chuyến đi.
Tham khảo thêm: 90% ba mẹ chưa biết cách giúp bé chịu ngồi ghế ô tô dễ dàng hơn
Quy định lắp đặt ghế ngồi ô tô cho trẻ em không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với xe cá nhân mà còn là giải pháp thiết thực để bảo vệ tính mạng và sức khỏe của trẻ nhỏ trên mọi hành trình. Ba mẹ nên chủ động tìm hiểu quy chuẩn kỹ thuật, lựa chọn thiết bị phù hợp với độ tuổi và thể trạng của con, đồng thời lắp đặt, sử dụng đúng hướng dẫn để tránh bị xử phạt và quan trọng hơn là đảm bảo an toàn tối đa cho con em mình khi tham gia giao thông.
*** Bài viết được tổng hợp từ các nguồn thông tin pháp lý và mang tính chất tham khảo thêm ba mẹ.
Bài viết liên quan:
>>> Ghế ngồi ô tô Mamago có những loại nào? Đặc điểm từng dòng sản phẩm
>>> 5 yếu tố quan trọng cần lưu ý khi mua ghế ô tô cho bé ba mẹ không nên bỏ qua
>>> Những sai lầm khi sử dụng ghế ngồi ô tô cho bé ba mẹ không nên chủ quan
