Chuẩn bị mang thai cần tiêm phòng những gì và tiêm trước bao lâu?

Chuẩn bị mang thai cần tiêm phòng những gì là thắc mắc của nhiều phụ nữ khi lên kế hoạch đón con. Rà soát lịch tiêm từ sớm giúp mẹ bổ sung những mũi còn thiếu và chủ động sắp xếp thời điểm mang thai. Cùng tìm hiểu các vắc xin cần cân nhắc và những lưu ý để chuẩn bị cho hành trình làm mẹ.

Vì sao nên rà soát tiêm phòng trước khi mang thai?

Trong thai kỳ, những thay đổi của hệ miễn dịch có thể khiến mẹ dễ gặp biến chứng nặng hơn khi mắc một số bệnh truyền nhiễm. Một số bệnh, như rubella, còn có thể ảnh hưởng đến thai nhi, gây sảy thai hoặc dị tật bẩm sinh.

Bên cạnh đó, các vắc xin sống như sởi – quai bị – rubella (MMR) và thủy đậu không được tiêm khi đang mang thai, nên mẹ cần hoàn tất trước khi thụ thai.  Tiêm đúng loại, đúng thời điểm giúp bảo vệ mẹ, đồng thời tạo kháng thể truyền qua nhau thai, hỗ trợ bảo vệ bé trong những tháng đầu sau sinh.

Chuẩn bị mang thai cần tiêm phòng những gì?

Các nhóm vắc xin thường được khuyến cáo gồm viêm gan A, B, cúm, bạch hầu – ho gà – uốn ván, HPV, sởi, quai bị, rubella và thủy đậu. Cụ thể:

Vắc xin sởi – quai bị – rubella (MMR)

Vắc xin MMR giúp phòng ba bệnh truyền nhiễm: sởi, quai bị và rubella. Đặc biệt, nhiễm rubella trong thai kỳ, nhất là những tháng đầu, có thể gây sảy thai, thai chết lưu hoặc hội chứng rubella bẩm sinh, khiến bé gặp tổn thương về tim, thính giác và thị lực.

Vắc xin này cần được tiêm trước mang thai tối thiểu 28 ngày, vì vậy, mẹ nên kiểm tra tiền sử tiêm chủng và tình trạng miễn dịch để được tư vấn tiêm bổ sung trước khi mang thai.

Vắc xin thủy đậu

Phụ nữ chưa có miễn dịch với thủy đậu nên được tư vấn tiêm phòng trước khi mang thai, vì vắc xin này chống chỉ định trong thai kỳ. Mẹ chưa từng mắc bệnh thường cần tiêm 2 liều cách nhau khoảng 1 tháng, và mũi cuối cách thời điểm thụ thai ít nhất 1 tháng.

Nếu mẹ mắc thủy đậu trong ba tháng đầu hoặc đầu ba tháng giữa, thai nhi có nguy cơ gặp hội chứng thủy đậu bẩm sinh với tỷ lệ khoảng 0,4–2%. Hội chứng này có thể gây sẹo da, bất thường ở chi, não và mắt, cùng tình trạng nhẹ cân khi sinh. Đặc biệt, khi mẹ phát ban từ 5 ngày trước đến 2 ngày sau sinh, trẻ có nguy cơ mắc thủy đậu sơ sinh nghiêm trọng. Vì vậy, mẹ nên tiêm phòng sớm, trước mang thai 2 – 3 tháng, tránh tiếp xúc với người mắc bệnh và liên hệ cơ sở y tế sớm nếu có phơi nhiễm hoặc xuất hiện triệu chứng nghi ngờ.

Viêm gan B có thể lây từ mẹ sang con trong thai kỳ hoặc khi sinh, và trẻ nhiễm bệnh có nguy cơ cao tiến triển thành viêm gan mạn tính. Trước khi tiêm, mẹ cần xét nghiệm máu kiểm tra HBsAg và HBsAb để biết mình đã nhiễm hoặc đã có kháng thể hay chưa. Nếu đã có kháng thể, mẹ không cần tiêm bổ sung.

Một số vắc xin viêm gan B sử dụng phác đồ ba mũi theo mốc 0 – 1 – 6 tháng. Đây là vắc xin bất hoạt nên mẹ không bắt buộc phải chờ sau mũi cuối mới có thai. Tuy vậy, nên hoàn tất sớm nếu có thể. Trường hợp chưa kịp đủ 3 mũi, bác sĩ có thể chỉ định tiếp tục tiêm trong thai kỳ.

Vắc xin cúm mùa 

Cúm có thể diễn biến nặng hơn ở phụ nữ mang thai. Vì vậy, mẹ nên kiểm tra tình trạng tiêm cúm khi chuẩn bị có con. Vắc xin cúm bất hoạt cần tiêm nhắc hằng năm, mẹ nên trao đổi với bác sĩ để chọn thời điểm phù hợp theo mùa dịch.

Vắc xin HPV và các mũi khác

Nếu thuộc độ tuổi và chỉ định phù hợp, mẹ có thể trao đổi về tiêm HPV trước khi mang thai. Nếu phát hiện có thai khi đang tiêm dở, các mũi còn lại thường được hoãn đến sau thai kỳ.

Tham khảo: Mẹ bầu có nên tiêm uốn ván không? Có ảnh hưởng gì không?

Chuẩn bị mang thai cần tiêm phòng trước bao lâu?

Thời điểm tiêm phụ thuộc vào loại vắc xin mẹ lựa chọn:

Vắc xin	Thời điểm gợi ý
Sởi – quai bị – rubella	Tối thiểu 28 ngày trước khi thụ thai (vắc xin sống)
Thủy đậu	2 liều cách nhau 1 tháng, mũi cuối cách thụ thai ít nhất 1 tháng (vắc xin sống)
Viêm gan B	Phác đồ 3 mũi theo lịch 0 – 1 – 6 tháng; có thể hoàn tất trong thai kỳ nếu bác sĩ chỉ định
Cúm, bạch hầu – ho gà – uốn ván	Theo tư vấn bác sĩ, tiêm khi lên kế hoạch hoặc sớm nhất có thể

Vì viêm gan B cần khoảng 6 tháng để hoàn tất, mẹ nên bắt đầu lịch tiêm sớm, lý tưởng là từ 6 tháng đến 1 năm trước khi dự định mang thai. Nếu chưa kịp hoàn thành, trong một số trường hợp mẹ vẫn có thể hoàn tất liệu trình sau khi bé ra đời, nhưng cần có chỉ định của bác sĩ.

Lưu ý khi lập lịch tiêm phòng trước thai kỳ

Để buổi tư vấn hiệu quả, mẹ nên chuẩn bị thông tin rõ ràng và lưu lại lịch hẹn sau mỗi lần tiêm.

Mang theo hồ sơ tiêm chủng

Sổ tiêm, giấy xác nhận hoặc ảnh chụp lịch sử tiêm giúp bác sĩ xác định các mũi đã hoàn thành. Nếu không còn hồ sơ, mẹ nên thông báo để được hướng dẫn đánh giá phù hợp, tránh tự tiêm lại theo một “gói tiền thai kỳ” cố định.

Thông báo khả năng đang mang thai

Trước tiêm, mẹ cần cho nhân viên y tế biết nếu đang trễ kinh, nghi có thai hoặc đang điều trị hỗ trợ sinh sản. Đồng thời, hãy cung cấp tiền sử dị ứng, phản ứng sau tiêm và thuốc đang sử dụng để được sàng lọc.

Vẫn rà soát tiêm chủng khi đã có thai

Tiêm trước mang thai không thay thế toàn bộ các mũi được chỉ định trong thai kỳ như Tdap hay cúm. Mẹ cần trao đổi với bác sĩ sản khoa để áp dụng lịch phù hợp tại nơi theo dõi thai.

Lỡ có thai sớm sau tiêm cần làm gì?

Mẹ nên liên hệ bác sĩ, cung cấp tên vắc xin, ngày tiêm và ngày đầu kỳ kinh cuối. Không tự kết luận thai nhi bị ảnh hưởng hoặc tự quyết định ngừng thai.

Chồng có cần tiêm phòng không?

Có. Ba cùng chuẩn bị sẽ giúp cả nhà có thêm “lá chắn” miễn dịch. Viêm gan B là vắc xin được khuyến cáo tiêm cho cả chồng trước khi vợ mang thai. Ba cũng nên kiểm tra các mũi như cúm, ho gà để tránh lây bệnh cho mẹ và bé.

Chủ động tìm hiểu chuẩn bị mang thai cần tiêm phòng những gì và sắp xếp lịch tiêm phòng khoa học chính là món quà yêu thương đầu tiên mà ba mẹ dành tặng cho con yêu. Hãy lập kế hoạch tiêm vắc xin trước từ 3 – 6 tháng để cơ thể có đủ thời gian tạo kháng thể bảo vệ tối ưu nhất cho mẹ và bé.

KidsPlaza luôn sẵn sàng đồng hành cùng mẹ trên suốt hành trình mang thai và chăm sóc bé yêu trọn vẹn. Đừng quên theo dõi website KidsPlaza hàng ngày để cập nhật thêm nhiều kiến thức thai kỳ và kinh nghiệm nuôi dạy con hữu ích mẹ nhé!

Bài viết liên quan:

>>> Sinh con rồi có tiêm phòng HPV được không?
>>> Bà bầu có nên tiêm cúm không? lưu ý trước khi tiêm phòng cúm cho bà bầu