Thiếu cân ảnh hưởng đến khả năng thụ thai như thế nào?

Không chỉ thừa cân, thiếu cân cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng và khả năng thụ thai ở một số phụ nữ. Khi cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng, chu kỳ kinh nguyệt và hoạt động nội tiết có thể bị gián đoạn. Vậy thiếu cân ảnh hưởng đến khả năng sinh sản như thế nào và các mẹ cần chuẩn bị gì trước khi mang thai? 

Thiếu cân ảnh hưởng đến khả năng thụ thai như thế nào?

Thiếu cân có thể làm giảm khả năng thụ thai tự nhiên khi cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng để duy trì hoạt động sinh sản. Khi năng lượng dự trữ quá thấp, não bộ có thể giảm tín hiệu điều khiển buồng trứng, khiến quá trình phát triển và rụng trứng bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, không phải mẹ có vóc dáng mảnh mai nào cũng khó mang thai. Nếu cân nặng ổn định, ăn uống đầy đủ và kinh nguyệt đều đặn, khả năng rụng trứng vẫn có thể bình thường.

Vì sao thiếu cân có thể khiến rụng trứng không đều?

1. Thiếu năng lượng làm gián đoạn hoạt động nội tiết

Khi ăn uống thiếu chất, giảm cân quá mức hoặc tập luyện quá sức, hệ thống điều khiển hoạt động buồng trứng có thể bị ảnh hưởng. Khi tín hiệu nội tiết bị gián đoạn, quá trình phát triển và rụng trứng có thể diễn ra không đều, từ đó làm giảm cơ hội thụ thai. 

2. Rối loạn hormone có thể khiến kinh nguyệt không đều

Khi cơ thể không được cung cấp đủ năng lượng, hoạt động của các hormone sinh sản có thể bị ảnh hưởng, khiến quá trình phát triển và rụng trứng diễn ra không đều. Tình trạng này thường dễ nhận biết qua những thay đổi trong chu kỳ kinh nguyệt.

Các mẹ có thể gặp tình trạng kinh nguyệt thưa, chu kỳ kéo dài hoặc mất kinh. Khi ngày rụng trứng trở nên khó dự đoán, việc xác định thời điểm dễ thụ thai cũng gặp nhiều khó khăn hơn. Nếu tình trạng này kéo dài, mẹ nên thăm khám để tìm nguyên nhân và được hướng dẫn chăm sóc phù hợp.

3. Lượng mỡ cơ thể quá thấp có thể ảnh hưởng đến tín hiệu sinh sản

Mô mỡ không chỉ có vai trò dự trữ năng lượng mà còn tham gia vào hoạt động nội tiết. Khi lượng mỡ quá thấp hoặc cơ thể thiếu năng lượng kéo dài, các tín hiệu điều khiển chức năng sinh sản có thể bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, không có một tỷ lệ mỡ cơ thể cố định nào áp dụng cho tất cả phụ nữ để xác định khả năng rụng trứng bình thường.

BMI bao nhiêu được coi là thiếu cân?

BMI là chỉ số khối cơ thể, được dùng để đánh giá sơ bộ mối tương quan giữa cân nặng và chiều cao. Ở người trưởng thành, BMI dưới 18,5 thường được phân loại là thiếu cân.

Công thức tính:

BMI = Cân nặng (kg) / [Chiều cao (m)]²

Ví dụ, một mẹ cao 1,6 m và nặng 45 kg có BMI:

BMI = 45 / (1,6 × 1,6) ≈ 17,6

Như vậy, mẹ thuộc nhóm thiếu cân. Tuy nhiên, BMI chỉ mang tính tham khảo, không phản ánh đầy đủ tình trạng dinh dưỡng hay khả năng sinh sản. Các mẹ nên kết hợp theo dõi cân nặng, chế độ ăn uống và chu kỳ kinh nguyệt.

Nếu đã mang thai, BMI trước khi mang thai cũng là căn cứ để tham khảo mức tăng cân phù hợp. Với thai kỳ đơn thai, mức tăng cân thường được khuyến nghị như sau:

• BMI dưới 18,5: Tăng khoảng 12,5–18 kg.
• BMI từ 18,5 đến 24,9: Tăng khoảng 11,5–16 kg.
• BMI từ 25 đến 29,9: Tăng khoảng 7–11,5 kg.
• BMI từ 30 trở lên: Tăng khoảng 5–9 kg.

Đây là mức tham khảo chung. Mức tăng cân thực tế cần được điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.

Dấu hiệu cho thấy thiếu cân có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản

Nếu đang mong con, các mẹ nên chú ý đến những thay đổi của cơ thể, nhất là sau khi giảm cân hoặc ăn kiêng nghiêm ngặt:

• Kinh nguyệt thưa hoặc mất kinh: Chu kỳ kéo dài bất thường hoặc không có kinh trong nhiều tháng.
• Sụt cân không chủ ý: Cân nặng giảm nhanh kèm mệt mỏi, suy nhược.
• Tập luyện quá sức: Vận động nhiều nhưng không bổ sung đủ năng lượng.

Những biểu hiện này chưa đủ để xác định nguyên nhân, nhưng nếu kéo dài, các mẹ nên đi khám để được đánh giá phù hợp.

Nguy cơ khi mang thai trong tình trạng thiếu cân

Thiếu cân trước khi mang thai có thể làm tăng nguy cơ sinh non và sinh con nhẹ cân. Tình trạng này cũng liên quan đến nguy cơ sảy thai cao hơn, tùy thuộc vào nguyên nhân thiếu cân, tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe tổng thể của từng mẹ.

Vì vậy, các mẹ nên chủ động cải thiện thể trạng trước khi mang thai thông qua chế độ ăn uống phù hợp, tăng cân từ từ và thăm khám khi cần thiết.

Cách tăng cân lành mạnh trước khi mang thai

Bổ sung thực phẩm giàu năng lượng và dưỡng chất

Các mẹ có thể bổ sung bơ, các loại hạt, dầu ô liu, sữa nguyên kem, trứng, thịt nạc, cá béo và ngũ cốc nguyên hạt vào thực đơn. Mỗi bữa nên kết hợp đa dạng nhóm chất. Nếu khó ăn nhiều, mẹ có thể chia nhỏ khẩu phần và thêm bữa phụ như sữa chua, sinh tố hoặc các loại hạt. Nên tăng khẩu phần từ từ, phù hợp với nhu cầu của cơ thể. 

Điều chỉnh vận động và nghỉ ngơi

Nếu thường xuyên tập cardio cường độ cao nhưng không bổ sung đủ năng lượng, các mẹ nên cân nhắc giảm cường độ tập luyện. Đi bộ, yoga hoặc các bài tập kháng lực nhẹ có thể giúp duy trì sức khỏe và hỗ trợ phát triển cơ bắp.

Bên cạnh đó, mẹ nên ngủ đủ giấc và dành thời gian nghỉ ngơi. Nếu đang sụt cân hoặc rối loạn kinh nguyệt, việc điều chỉnh vận động nên được thực hiện với sự hướng dẫn của chuyên gia.

Bổ sung vi chất và theo dõi sức khỏe

Axit folic là vi chất quan trọng giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Các mẹ có thể bổ sung qua rau lá xanh đậm, súp lơ xanh, đậu, bơ và các loại hạt. Tuy nhiên, chế độ ăn có thể chưa đáp ứng đủ nhu cầu, vì vậy mẹ nên bổ sung axit folic theo khuyến nghị của bác sĩ.

Nếu có dấu hiệu thiếu máu hoặc chế độ ăn hạn chế, mẹ có thể được tư vấn bổ sung sắt, vitamin D và các vi chất cần thiết. Thay vì cố tăng cân nhanh, mẹ nên tập trung cải thiện dinh dưỡng và sức khỏe tổng thể. 

Khi nào các mẹ thiếu cân nên đi khám?

Nếu vẫn sụt cân, kinh nguyệt không đều hoặc mất kinh kéo dài dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống và nghỉ ngơi, các mẹ nên thăm khám sản phụ khoa hoặc chuyên khoa nội tiết sinh sản.

Trường hợp sụt cân do ăn uống quá mức hoặc có dấu hiệu rối loạn ăn uống, mẹ cũng nên tìm kiếm sự hỗ trợ sớm để cải thiện sức khỏe và thể trạng.

Câu hỏi thường gặp

Người gầy bẩm sinh, khó tăng cân có cần lo lắng không?

Nếu gầy bẩm sinh nhưng cân nặng ổn định, ăn uống đầy đủ và có kinh nguyệt đều đặn, các mẹ vẫn có thể rụng trứng bình thường. Tuy nhiên, nếu bị sụt cân không chủ ý, mất kinh hoặc rối loạn chu kỳ, mẹ nên đi khám để tìm nguyên nhân. 

Tăng cân nhanh có giúp thụ thai nhanh hơn không?

Tăng cân nhanh không đồng nghĩa với việc khả năng thụ thai được cải thiện nhanh chóng. Các mẹ nên bổ sung năng lượng hợp lý và tăng cân từ từ để cơ thể có thời gian phục hồi. Nếu khó tăng cân hoặc kinh nguyệt vẫn bất thường, mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. 

Chuẩn bị thể trạng tốt để đón con yêu

Thiếu cân có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai nếu đi kèm tình trạng thiếu năng lượng hoặc rối loạn rụng trứng. Tuy nhiên, các mẹ có vóc dáng gầy nhưng cân nặng ổn định và kinh nguyệt đều đặn không cần quá lo lắng. Hãy chú trọng ăn uống đủ chất, tăng cân hợp lý, nghỉ ngơi đầy đủ và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường. Những thay đổi này sẽ giúp mẹ chuẩn bị sức khỏe tốt hơn cho hành trình chào đón bé yêu. 

Bài viết liên quan

>>> Thừa Cân Có Khó Mang Thai Không? Cách Kiểm Soát Cân Nặng Trước Khi Thụ Thai

>>> Cân nặng ảnh hưởng thế nào đến khả năng mang thai

>>> Danh sách Vitamin và khoáng chất cần bổ sung trước khi mang thai