Trước khi mang thai, cơ thể mẹ cần dự trữ đủ các vi chất quan trọng để hỗ trợ thai nhi phát triển tốt ngay từ những tuần đầu tiên. Dưới đây là danh sách các vitamin và khoáng chất cần ưu tiên bổ sung, kèm liều lượng khuyến nghị,mẹ nên đọc kỹ hàm lượng và tham khảo nhân viên y tế khi cần.
Nội dung chính
1. Acid folic (Vitamin B9)
Acid folic là dạng tổng hợp của folate, một vitamin nhóm B tham gia vào quá trình phân chia tế bào và hình thành ống thần kinh của thai nhi.
Phụ nữ có kế hoạch mang thai thường được khuyến nghị bổ sung khoảng 400 mcg acid folic mỗi ngày, bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai và tiếp tục trong giai đoạn đầu thai kỳ. Việc bổ sung đầy đủ acid folic trước và trong những tuần đầu mang thai giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi.
Ngoài viên bổ sung, folate còn có trong rau lá xanh đậm, bông cải xanh, măng tây, các loại đậu, bơ và một số loại ngũ cốc tăng cường vi chất.
Một số phụ nữ có tiền sử thai kỳ đặc biệt hoặc đang sử dụng thuốc ảnh hưởng đến chuyển hóa folate có thể cần liều khác. Trường hợp này nên dùng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Chi tiết xem thêm tại bài: Acid folic là gì? Vì sao cần bổ sung trước khi mang thai.
2. Sắt
Sắt giúp vận chuyển oxy nuôi thai nhi. Nhu cầu sắt tăng cao trong thai kỳ, nếu dự trữ sắt không đủ từ trước, mẹ dễ bị thiếu máu khi mang thai. Thực phẩm giàu sắt gồm thịt đỏ nạc, gan, các loại đậu, rau lá xanh đậm.
3. Canxi
Sắt là nguyên liệu quan trọng để cơ thể tạo hemoglobin, thành phần trong hồng cầu có nhiệm vụ vận chuyển oxy.
Ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, tình trạng thiếu sắt có thể xảy ra do kinh nguyệt, chế độ ăn thiếu sắt hoặc một số nguyên nhân sức khỏe khác. Vì vậy, trước khi mang thai, mẹ nên chú ý bổ sung thực phẩm giàu sắt như:
- Thịt bò, thịt gia cầm.
- Cá và hải sản phù hợp.
- Trứng.
- Các loại đậu.
- Rau lá xanh đậm.
- Ngũ cốc được bổ sung sắt.
Nếu mẹ không nạp đủ canxi, cơ thể sẽ “rút” canxi từ xương mẹ để đáp ứng nhu cầu của thai nhi, ảnh hưởng đến sức khỏe xương của mẹ về lâu dài.
4. Vitamin D – hỗ trợ hấp thu và sử dụng canxi
Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn. Mức nhu cầu tham khảo đối với người trưởng thành thường khoảng 600 IU, tương đương 15 mcg vitamin D mỗi ngày. mVitamin D có thể đến từ:
- Cá hồi, cá mòi và một số loại cá béo.
- Lòng đỏ trứng.
- Sữa hoặc thực phẩm được tăng cường vitamin D.
- Quá trình tổng hợp vitamin D ở da khi tiếp xúc với ánh nắng.
Nếu nghi ngờ thiếu vitamin D, mẹ có thể tham khảo bác sĩ để được đánh giá và hướng dẫn bổ sung phù hợp.
5. I-ốt
I-ốt cần thiết cho hoạt động tuyến giáp, ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển não bộ của thai nhi. Thiếu i-ốt trong giai đoạn đầu thai kỳ có thể ảnh hưởng đến chỉ số phát triển trí tuệ của trẻ sau này.
6. DHA/Omega-3
DHA hỗ trợ phát triển não bộ và thị giác thai nhi. Các thực phẩm cung cấp Omega-3 bao gồm:
- Cá hồi.
- Cá mòi.
- Cá trích.
- Hạt óc chó.
- Hạt chia và hạt lanh.
Xem thêm: 10 thực phẩm giúp tăng khả năng thụ thai tự nhiên
7. Vitamin E và các vi chất khác
Vitamin E hỗ trợ bảo vệ tế bào trứng khỏi tổn thương oxy hóa, có thể góp phần cải thiện khả năng thụ thai. Ngoài ra, kẽm, magie và vitamin A (với liều vừa phải, tránh dư thừa) cũng là các vi chất nên có trong chế độ dinh dưỡng chuẩn bị mang thai. Với chế độ ăn đa dạng, phần lớn các vi chất này có thể được cung cấp từ thực phẩm.
Mẹ có thể xem thêm tại bài: Vitamin E có tốt cho khả năng sinh sản không?
Nên bổ sung qua thực phẩm hay viên uống tổng hợp?
Một chế độ ăn đa dạng vẫn là nền tảng quan trọng nhất trong giai đoạn chuẩn bị mang thai. Thực phẩm không chỉ cung cấp vitamin và khoáng chất mà còn mang lại protein, chất béo, chất xơ và nhiều hợp chất sinh học khác mà viên uống không thể thay thế hoàn toàn.
Viên vitamin tổng hợp trước mang thai có thể được sử dụng để hỗ trợ đáp ứng một số nhu cầu dinh dưỡng, đặc biệt với acid folic và một số vi chất mà chế độ ăn chưa cung cấp đủ.
Khi chọn vitamin tổng hợp, mẹ nên:
- Kiểm tra kỹ hàm lượng acid folic, sắt, vitamin D, i-ốt và vitamin A.
- Tránh dùng đồng thời nhiều sản phẩm có thành phần trùng nhau.
- Không tự ý tăng liều với suy nghĩ “bổ sung càng nhiều càng tốt”.
- Ưu tiên sản phẩm có thông tin thành phần và hướng dẫn sử dụng rõ ràng.
- Trao đổi với bác sĩ nếu đang điều trị bệnh tuyến giáp, thiếu máu, bệnh gan thận hoặc đang dùng thuốc dài ngày.
Câu hỏi thường gặp
Uống vitamin tổng hợp có thay thế được chế độ ăn cân bằng không?
Không. Vitamin tổng hợp chỉ nên là phần bổ sung, không thay thế cho một chế độ ăn đa dạng, cân bằng các nhóm thực phẩm.
Bổ sung vitamin/khoáng chất quá liều có hại không?
Có, đặc biệt với vitamin A dạng retinol và i-ốt – dùng quá liều có thể gây hại cho thai nhi. Nên tuân theo liều lượng khuyến nghị hoặc chỉ định của bác sĩ, không tự ý dùng liều cao.
