Thừa Cân Có Khó Mang Thai Không? Cách Kiểm Soát Cân Nặng Trước Khi Thụ Thai

Thừa cân và béo phì có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, nhưng mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở mỗi người. Cân nặng chỉ là một trong nhiều yếu tố liên quan đến khả năng thụ thai, bên cạnh tuổi, chu kỳ rụng trứng, tình trạng sức khỏe sinh sản, chất lượng tinh trùng và các bệnh lý đi kèm.

Ở phụ nữ có béo phì, nguy cơ gặp rối loạn rụng trứng và một số vấn đề sinh sản có xu hướng cao hơn. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa cứ thừa cân hoặc béo phì là khó có thai. Trên thực tế, phần lớn phụ nữ và nam giới có béo phì vẫn có khả năng sinh sản.

Vì vậy, thay vì quá lo lắng về một con số trên cân, người đang chuẩn bị mang thai nên nhìn tổng thể vào sức khỏe, chu kỳ kinh nguyệt, chế độ dinh dưỡng, vận động và các yếu tố nguy cơ cá nhân.

Vì sao thừa cân có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai?

Mô mỡ không chỉ có chức năng dự trữ năng lượng mà còn tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa và điều hòa hormone trong cơ thể. Khi lượng mỡ cơ thể tăng cao, sự cân bằng hormone liên quan đến quá trình rụng trứng có thể bị ảnh hưởng ở một số phụ nữ. Nhiều phụ nữ thừa cân gặp tình trạng rụng trứng không đều hoặc không rụng trứng, khiến việc canh ngày thụ thai trở nên khó khăn hơn nhiều so với người có cân nặng bình thường.

Ảnh hưởng này có thể rõ hơn ở những người vốn đã có chu kỳ kinh nguyệt không đều hoặc mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Tuy nhiên, nguyên nhân khó thụ thai thường không chỉ đến từ cân nặng. Tuổi, dự trữ buồng trứng, tình trạng vòi trứng, tử cung và yếu tố từ người chồng cũng cần được xem xét.

Dấu hiệu nào cho thấy cân nặng có thể đang ảnh hưởng đến rụng trứng?

Theo phân loại thường dùng: BMI 25-29,9 là thừa cân, BMI từ 30 trở lên là béo phì. Nếu BMI đạt mức 30 trở lên, khả năng sinh sản có thể bị ảnh hưởng rõ rệt. Công thức tính BMI = cân nặng (kg) / [chiều cao (m)]².

Tuy nhiên, BMI chỉ là công cụ sàng lọc, không phải chỉ số duy nhất đánh giá sức khỏe hay khả năng sinh sản. Hai người có cùng BMI vẫn có thể khác nhau về tỷ lệ mỡ cơ thể, phân bố mỡ, khối lượng cơ và tình trạng chuyển hóa.

Đối với người châu Á, nguy cơ chuyển hóa có thể xuất hiện ở mức BMI thấp hơn so với một số quần thể khác. Vì vậy, việc đánh giá sức khỏe không nên chỉ dựa vào một ngưỡng BMI cố định mà có thể cần xem xét thêm vòng eo, huyết áp, đường huyết, tiền sử bệnh và các yếu tố cá nhân.

Béo phì làm tăng nguy cơ gì nếu mang thai thành công?

Không phải người có thừa cân hoặc béo phì đều gặp biến chứng khi mang thai. Tuy nhiên, BMI cao trước và trong thai kỳ được ghi nhận có liên quan đến nguy cơ cao hơn của một số vấn đề sức khỏe.

Phụ nữ có béo phì có nguy cơ cao hơn đối với đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật. Một số nguy cơ khác như thai lớn, sinh mổ và một số biến chứng sản khoa cũng có thể tăng lên.

Do đó, đưa cân nặng về mức phù hợp trước khi mang thai không chỉ hướng đến mục tiêu dễ thụ thai hơn mà còn là một phần của quá trình chuẩn bị sức khỏe trước thai kỳ.

Giảm bao nhiêu cân thì cải thiện khả năng thụ thai?

Nếu đang thừa cân hoặc béo phì, việc điều chỉnh lối sống trước khi mang thai có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể.

Không nhất thiết phải cố gắng giảm thật nhiều cân trong thời gian ngắn. Ở người có thừa cân hoặc béo phì, mức giảm khoảng 5–10% trọng lượng cơ thể đã có thể mang lại những lợi ích nhất định đối với sức khỏe chuyển hóa nói chung.

Cách kiểm soát cân nặng an toàn trước khi thụ thai

Thay vì nhịn ăn hoặc áp dụng chế độ ăn quá nghiêm ngặt, người chuẩn bị mang thai nên hướng đến những thay đổi có thể duy trì lâu dài.

Một chế độ ăn cân bằng nên ưu tiên rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, nguồn protein phù hợp và chất béo lành mạnh; đồng thời hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung, chất béo bão hòa và các món có giá trị dinh dưỡng thấp. Không cần thiết phải loại bỏ hoàn toàn tinh bột hoặc một nhóm thực phẩm nào nếu không có chỉ định chuyên môn.

Vận động đều đặn cũng là một phần quan trọng của quá trình kiểm soát cân nặng. Có thể lựa chọn đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, yoga hoặc các hình thức vận động phù hợp với thể trạng.

Nếu cần giảm cân, tốc độ giảm từ từ thường dễ duy trì hơn so với giảm cân cấp tốc. Mức khoảng 0,5–0,9 kg mỗi tuần thường được xem là tốc độ giảm cân từ từ đối với người trưởng thành, nhưng mục tiêu cụ thể vẫn cần điều chỉnh theo từng cá nhân.

Bên cạnh cân nặng, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và duy trì thói quen sinh hoạt ổn định cũng góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể trong giai đoạn chuẩn bị mang thai.

Khi nào nên gặp bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng?

Nếu đang chuẩn bị mang thai nhưng có BMI cao, chu kỳ kinh nguyệt không đều, PCOS, đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bệnh lý chuyển hóa, việc khám trước mang thai sẽ giúp đánh giá sức khỏe và xây dựng kế hoạch phù hợp hơn.

Câu hỏi thường gặp

Giảm cân bằng thuốc có ảnh hưởng đến khả năng thụ thai không?

Một số thuốc giảm cân có thể ảnh hưởng đến nội tiết tố hoặc chưa được chứng minh an toàn khi dự định mang thai. Nên tham khảo bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc giảm cân nào trong giai đoạn chuẩn bị mang thai.

Chồng thừa cân có cần giảm cân cùng vợ không?

Nên. Nam giới thừa cân, béo phì cũng có nguy cơ giảm chất lượng tinh trùng do ảnh hưởng đến testosterone, nên việc kiểm soát cân nặng nên thực hiện đồng thời ở cả hai vợ chồng.

Nếu bạn đang trong quá trình chuẩn bị mang thai, đừng quên ghé KidsPlaza để tham khảo và lựa chọn các sản phẩm vitamin, khoáng chất cùng dinh dưỡng phù hợp. Đây sẽ là những người bạn đồng hành giúp ba mẹ chủ động chăm sóc sức khỏe, bổ sung dưỡng chất cần thiết và chuẩn bị tốt hơn cho hành trình đón bé yêu.

Bài viết liên quan

• Cân nặng ảnh hưởng thế nào đến khả năng mang thai?
• 10 thực phẩm giúp tăng khả năng thụ thai tự nhiên
• Thực phẩm nên tránh khi đang cố gắng có con