Trào lưu “gom phễu hút sữa cuối ngày mới rửa” đang lan truyền: Vì sao bác sĩ cảnh báo nguy hiểm?

Gần đây trên các hội nhóm mẹ bỉm sữa và nhiều tài khoản TikTok có lượng theo dõi lớn lan truyền một mẹo “cứu cánh” cho các mẹ hút sữa nhiều cữ trong ngày: sau khi hút xong, cứ để nguyên phễu và các bộ phận tiếp xúc với sữa vào hộp rồi cất tủ lạnh, dùng tiếp cho cữ sau, đến cuối ngày mới rửa một thể. Nghe thì tiện, nhưng đây không phải là cách làm được khuyến cáo – và thực tế đã có mẹ phải đưa con vào viện điều trị dài ngày vì áp dụng sai cách.

Trào lưu “gom phễu hút sữa rửa 1 lần cuối ngày” lan truyền vì đâu?

Với các mẹ phải hút sữa 6-8 cữ mỗi ngày, đặc biệt là mẹ đi làm sớm sau sinh, việc tháo rửa toàn bộ phễu, van, màng sau mỗi lần hút là một gánh nặng thời gian không nhỏ. Mẹo “cất tủ lạnh, cuối ngày rửa gộp” vì vậy được nhiều KOL mẹ bỉm chia sẻ như một cách “sống sót” qua giai đoạn hút sữa dày đặc, và lan truyền nhanh trong các hội nhóm vì đánh đúng nỗi vất vả chung của người mới làm mẹ.

Vấn đề là mẹo này thường bị lược bớt một bước quan trọng: nhiều mẹ cất thẳng phễu còn ướt sữa vào tủ lạnh mà không tráng rửa sơ qua, thậm chí để chung ngăn với thực phẩm sống chín khác.

Vì sao cất phễu hút sữa còn ướt sữa vào tủ lạnh cả ngày là rủi ro?

Sữa mẹ là môi trường giàu dinh dưỡng, rất thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nếu không được xử lý đúng cách. Khi phễu, van hoặc màng silicon còn dính sữa và ẩm ướt bị để trong tủ lạnh nhiều giờ liền:

• Cặn sữa đọng lại ở các khe van, màng – những chi tiết nhỏ khó nhìn thấy bằng mắt thường – tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc sinh sôi.
• Nếu để chung khoang với thực phẩm sống, phễu có thể nhiễm chéo vi khuẩn từ thịt cá tươi sống.
• Đến cữ hút tiếp theo, bé bú trực tiếp qua đường hút sữa đã nhiễm khuẩn, trong khi hệ tiêu hóa và miễn dịch của trẻ sơ sinh còn rất non nớt.

Thực tế, một trường hợp được chia sẻ trên báo cho thấy hậu quả không hề nhỏ: một bé phải điều trị tại bệnh viện nhi suốt nhiều tháng sau khi mẹ áp dụng mẹo hút sữa không đảm bảo vệ sinh này (theo Kenh14).

CDC khuyến cáo vệ sinh phễu hút sữa thế nào cho đúng?

Theo hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), các bộ phận máy hút sữa tiếp xúc trực tiếp với sữa mẹ nên được rửa sạch sau mỗi lần hút, đặc biệt quan trọng với trẻ dưới 2 tháng tuổi, trẻ sinh non hoặc có hệ miễn dịch yếu (CDC – Cleaning a Breast Pump).

Với những mẹ thực sự không có điều kiện rửa ngay sau mỗi cữ, CDC có đề cập một giải pháp tạm gọi là “fridge hack” nhưng kèm điều kiện rõ ràng, khác hẳn với mẹo đang lan truyền:

1. Tráng sơ phễu và các bộ phận dưới vòi nước sạch ngay sau khi hút – không cất khi còn nguyên sữa bám trên bề mặt.
2. Đặt các bộ phận đã tráng vào túi/hộp kín, riêng biệt, không để chung với thực phẩm sống.
3. Vẫn cần rửa sạch bằng nước rửa chuyên dụng và tiệt trùng đầy đủ ít nhất 1 lần trong ngày, không để kéo dài qua nhiều ngày.

Nói cách khác, “cất tủ lạnh” chỉ là giải pháp tình thế cho vài giờ nếu có tráng rửa sơ bộ trước – không phải lý do để bỏ qua hoàn toàn bước vệ sinh cho đến cuối ngày.

Vệ sinh và bảo quản phễu hút sữa đúng chuẩn, mẹ nên làm theo mấy bước?

Để vừa tiết kiệm thời gian vừa đảm bảo an toàn cho bé, mẹ có thể áp dụng quy trình sau:

1. Tráng ngay sau khi hút: rửa sơ phễu, van, màng dưới vòi nước sạch để loại bỏ cặn sữa còn bám lại.
2. Rửa kỹ bằng nước rửa bình sữa chuyên dụng ít nhất 1 lần/ngày, chú ý các khe van và màng silicon – nơi cặn sữa dễ đọng lại nhất.
3. Tiệt trùng bằng máy tiệt trùng hơi nước hoặc luộc sôi để loại bỏ vi khuẩn còn sót lại, sau đó để ráo tự nhiên trên khay sạch, tránh lau bằng khăn vải ẩm.
4. Bảo quản trong hộp đậy kín, riêng biệt với thực phẩm nếu cần cất tủ lạnh tạm giữa các cữ trong cùng một ngày.
5. Không dùng lại phễu quá 24 giờ mà chưa qua vệ sinh và tiệt trùng đầy đủ.

Với các mẹ hút sữa nhiều cữ, việc chọn một chiếc máy hút sữa có thiết kế ít chi tiết, dễ tháo lắp và vệ sinh – như dòng máy hút sữa điện rảnh tay KidsPlaza Alvamax – cũng giúp giảm đáng kể thời gian và công sức vệ sinh mỗi ngày, thay vì phải tìm cách “lách” bước rửa phễu.

Cất sữa đã vắt ra thì sao – có giống việc cất phễu hút sữa không?

Đây là hai việc khác nhau mà nhiều mẹ hay nhầm lẫn. Sữa mẹ sau khi vắt/hút ra cần được cho ngay vào túi hoặc bình trữ chuyên dụng, dán nhãn ngày giờ và bảo quản theo nguyên tắc “4 và 4”: tối đa 4 giờ ở nhiệt độ phòng, tối đa 4 ngày trong ngăn mát tủ lạnh. Đây là bước bảo quản sữa, hoàn toàn khác với việc cất phễu hút sữa (dụng cụ) – và cả hai đều cần làm đúng để tránh những sự cố đáng tiếc như trường hợp mẹ nhầm sữa tươi với sữa mẹ trữ đông từng được chia sẻ trước đây (đọc thêm tại đây).

Mẹo “cất phễu hút sữa vào tủ lạnh, cuối ngày rửa một thể” không sai hoàn toàn về nguyên lý, nhưng cách nhiều mẹ đang làm theo trên mạng xã hội – cất khi phễu còn ướt sữa, để chung tủ với thực phẩm sống, bỏ qua bước tráng rửa – mới là phần nguy hiểm. Vệ sinh phễu hút sữa đúng cách không cần quá cầu kỳ, chỉ cần tráng ngay sau mỗi cữ và rửa/ tiệt trùng đầy đủ ít nhất 1 lần/ngày là mẹ đã bảo vệ được nguồn sữa an toàn cho con.

Mẹ có thể tham khảo thêm các dòng máy hút sữa và phụ kiện dễ vệ sinh tại KidsPlaza để giảm bớt gánh nặng cho hành trình nuôi con bằng sữa mẹ.