Sốt và đau đầu là những triệu chứng quá quen thuộc ở trẻ nhỏ, nhưng trong một số trường hợp, đó có thể là dấu hiệu khởi phát của viêm não Nhật Bản – bệnh có thể khiến trẻ hôn mê chỉ sau 1-2 ngày nếu không được phát hiện kịp thời. Đây là điều mẹ cần biết, đặc biệt trong mùa hè khi bệnh có xu hướng gia tăng.
Nội dung chính
Ca bệnh thực tế: chỉ sốt, đau đầu nhưng diễn tiến rất nhanh
Theo thông tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (14/08/2026), một bé trai 9 tuổi ở Lào Cai ban đầu chỉ sốt và đau đầu. Sau một ngày dùng thuốc hạ sốt không cải thiện, kèm nôn, gia đình đưa trẻ đến bệnh viện tuyến huyện. Chỉ một ngày sau, trẻ lơ mơ dần, không nói được, không ăn uống và rơi vào hôn mê. Trẻ được chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng suy hô hấp, yếu liệt tứ chi, phải đặt ống thở máy. Sau 2 tuần điều trị tích cực, ý thức trẻ mới cải thiện và cai được máy thở, nhưng cơ lực toàn thân vẫn còn yếu, cần tiếp tục theo dõi.
Vì sao viêm não Nhật Bản dễ bị nhầm với bệnh thông thường?
Theo TS.BS Đặng Thị Thúy, Trưởng khoa Nhi của bệnh viện, biểu hiện ban đầu của viêm não Nhật Bản thường không đặc hiệu: sốt cao đột ngột, đau đầu, mệt mỏi, ăn uống kém – rất dễ khiến gia đình nhầm với cảm cúm hay nhiễm virus thông thường. Ở trẻ nhỏ chưa biết diễn đạt, bệnh có thể chỉ biểu hiện bằng quấy khóc bất thường, bú kém.
Sau vài giờ đến vài ngày, bệnh có thể diễn tiến nặng hơn với các dấu hiệu: đau đầu tăng, nôn nhiều, thay đổi ý thức hoặc hành vi (co giật, ngủ li bì khó đánh thức), nặng hơn là lờ đờ, hôn mê. Nếu không được xử trí kịp thời, trẻ có thể suy hô hấp, suy tuần hoàn, đe dọa tính mạng.
Bệnh lây truyền qua đường nào, vì sao mùa hè dễ bùng phát?
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây sang người qua muỗi mang virus. Tại Việt Nam, bệnh thường gia tăng vào mùa hè khi thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện cho muỗi phát triển mạnh – đây cũng là thời điểm trẻ tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, cắm trại, vui chơi buổi tối.
Cách phòng viêm não Nhật Bản cho trẻ
Theo khuyến cáo từ bác sĩ điều trị, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho viêm não Nhật Bản – khi bệnh xảy ra, chỉ có thể điều trị hỗ trợ và hồi sức tích cực. Vì vậy phòng bệnh đóng vai trò then chốt:
- Tiêm vaccine viêm não Nhật Bản đầy đủ, đúng lịch cho trẻ theo khuyến cáo của cơ sở y tế.
- Phòng muỗi đốt: cho trẻ mặc quần áo dài tay khi ra ngoài lúc chập tối, dùng màn khi ngủ, dùng các sản phẩm chống muỗi phù hợp với trẻ nhỏ.
- Vệ sinh môi trường sống: loại bỏ nước đọng quanh nhà – nơi muỗi có thể sinh sản, dọn dẹp khu vực vui chơi của trẻ.
- Theo dõi sát khi trẻ sốt: không chủ quan nếu trẻ sốt kèm đau đầu, đặc biệt khi dùng thuốc hạ sốt không cải thiện sau 1-2 ngày.
Theo bác sĩ, ngay cả khi được cứu sống, khoảng 50% trẻ mắc viêm não Nhật Bản vẫn phải đối mặt với di chứng về tâm thần, vận động, cần theo dõi lâu dài và phục hồi chức năng – đây là lý do phòng bệnh quan trọng hơn nhiều so với điều trị.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
Gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu: sốt kèm đau đầu không cải thiện sau dùng thuốc hạ sốt, quấy khóc bất thường, li bì, khó đánh thức, co giật, nôn nhiều, yếu hoặc liệt tay chân.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi nên tiêm vaccine viêm não Nhật Bản?
Lịch tiêm cụ thể theo độ tuổi cần tham khảo trực tiếp tại cơ sở tiêm chủng hoặc bác sĩ nhi khoa, vì có thể thay đổi theo từng loại vaccine và khuyến cáo hiện hành.
Sốt bao lâu thì nên lo lắng đây có thể là viêm não Nhật Bản?
Theo bác sĩ, nếu trẻ sốt kèm đau đầu mà dùng thuốc hạ sốt không cải thiện sau khoảng 1 ngày, kèm nôn hoặc thay đổi ý thức, gia đình nên đưa trẻ đi khám ngay thay vì tiếp tục theo dõi tại nhà.
Viêm não Nhật Bản có lây từ người sang người không?
Bệnh lây qua muỗi đốt, không lây trực tiếp từ người sang người.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Khi trẻ có dấu hiệu bất thường, gia đình cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Xem thêm: Dịch chồng dịch mùa mưa: Mẹ cần làm gì để bảo vệ bé khỏi tay chân miệng, sốt xuất huyết? | Sản phẩm chăm sóc sức khỏe cho bé | Trang chủ KidsPlaza
