Nuôi con bằng sữa mẹ được xem là điều tuyệt vời nhất mà mẹ có thể dành cho trẻ. Sữa mẹ chứa đầy đủ các dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ và chứa các kháng thể giúp bảo vệ bé khỏi bị nhiễm trùng và tăng cường hệ miễn dịch. Thông thường, sữa mẹ sẽ về trong khoảng 3 – 5 ngày sau sinh. Tuy nhiên, đối với những trường hợp sinh mổ, quá trình sữa về có thể chậm hơn so với sinh thường do sự tác động của nhiều yếu tố. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin khoa học và thiết thực, hỗ trợ mẹ nuôi con bằng sữa mẹ dễ dàng hơn.
Nguyên nhân mẹ không có sữa sau khi sinh mổ
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến mẹ không có sữa sau khi sinh mổ, bao gồm:
Gây tê hoặc gây mê khi sinh mổ
Khi sinh mổ, việc sử dụng gây tê ngoài màng cứng có thể làm giảm tiết prolactin – hormone đóng vai trò then chốt trong quá trình tiết sữa của mẹ. Bên cạnh đó, so với gây tê tủy sống và gây tê ngoài màng cứng thì gây mê toàn thân khi sinh mổ sẽ khiến cho quá trình hồi phục chức năng nhận thức của người mẹ cần nhiều thời gian hơn. Điều này làm cho việc tiếp xúc và tương tác sớm giữa mẹ và trẻ sơ sinh bị trì hoãn, từ đó có thể làm chậm quá trình tiết sữa sau sinh. Đồng thời, hầu hết các loại thuốc được sử dụng cho các mẹ sinh con bằng phương pháp mổ lấy thai thường không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, một số trẻ sơ sinh sẽ có xu hướng hơi buồn ngủ sau khi gây tê ngoài màng cứng và có thể bú kém nhiệt tình hơn lúc đầu. Những yếu tố này góp phần khiến thời gian sữa mẹ về sau sinh mổ kéo dài hơn so với sinh thường.
Việc cho con bú sau sinh mổ bị trì hoãn
Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng phụ nữ sinh mổ ít có khả năng cho con bú hơn và thường bắt đầu cho trẻ bú muộn hơn so với sinh thường. Việc cho trẻ bú trong vòng 01 giờ đầu sau sinh được xem là yếu tố dự báo quan trọng giúp duy trì nuôi con bằng sữa mẹ về lâu dài. Nghiên cứu của Rowe-Murray và Fisher (2002) ghi nhận rằng trẻ sinh mổ ít có cơ hội được tiếp xúc da kề da ngay sau sinh, đồng thời khả năng trẻ chủ động bú mẹ trong 24 giờ đầu cũng thấp hơn đáng kể. Trong khi đó, tiếp xúc da kề da đã được chứng minh có vai trò hỗ trợ khởi đầu bú mẹ sớm, cải thiện khả năng duy trì và kéo dài thời gian bú mẹ. Việc trì hoãn cho bú thường gặp ở sinh mổ chủ yếu liên quan đến tình trạng mẹ – con bị tách rời, khả năng bú giảm, khả năng tiếp nhận của trẻ giảm và nguồn sữa mẹ không đủ, từ đó làm tăng nguy cơ rút ngắn thời gian nuôi con bằng sữa mẹ.
Ảnh hưởng từ cơn đau của vết mổ
Các cơn đau của vết mổ gây ảnh hưởng đến quá trình tiết oxytocin – hormone đóng vai trò then chốt trong phản xạ xuống sữa. Do đó, kiểm soát cơn đau hiệu quả trong giai đoạn sau sinh không chỉ giúp mẹ hồi phục tốt hơn mà còn góp phần hỗ trợ quá trình tiết sữa và nuôi con bằng sữa mẹ thuận lợi.
Cách gọi sữa về sau sinh mổ
Dù sau sinh mổ, nhiều mẹ gặp trở ngại khi cho con bú như sữa về chậm hoặc lượng sữa chưa dồi dào, nhưng đây là tình trạng khá phổ biến và hoàn toàn có thể cải thiện. Mẹ không nên quá lo lắng, bởi có nhiều biện pháp đơn giản, an toàn và phù hợp với hầu hết phụ nữ sau sinh giúp kích thích tuyến sữa hoạt động hiệu quả hơn. Để hỗ trợ sữa mẹ về nhanh và ổn định, mẹ có thể tham khảo và áp dụng những hướng dẫn sau đây:
Bắt đầu da kề da và cho con bú càng sớm càng tốt sau sinh
Nên cho trẻ tiếp xúc da kề da với mẹ ngay sau sinh, thậm chí là sau khi mổ lấy thai – ngay tại phòng mổ hoặc khu hồi sức. Phần lớn các bé sơ sinh sẽ tự tìm đến ngực mẹ và bắt đầu bú trong vòng 1 giờ sau khi chào đời. Trong quá trình này, không nên để quần áo hay chăn ngăn cách giữa da mẹ và da bé, vì tiếp xúc da kề da trực tiếp và không bị gián đoạn rất quan trọng đối với cả 2 mẹ con. Trẻ sẽ được lau khô và giữ ấm bằng chăn đắp trên lưng trong thời gian tiếp xúc da kề da này.
Việc tiếp xúc da kề da với bé sẽ giúp bé bú mẹ tốt. Khi bé nằm trên ngực hoặc gần cơ thể, mẹ sẽ dễ dàng nhận biết và đáp ứng nhanh chóng các tín hiệu đói của bé. Ngoài ra, thực hiện da kề da sớm và thường xuyên, kết hợp với cho bú, không chỉ giúp tăng cường gắn kết tình cảm giữa mẹ và bé mà còn thúc đẩy giải phóng hormone hỗ trợ co bóp tử cung, giúp giảm nguy cơ hoặc hạn chế mất máu sau sinh.
Cách gọi sữa về sau sinh mổ bằng máy hút sữa
Nếu bé chưa thể bú ngay sau sinh, mẹ nên bắt đầu vắt sữa bằng tay trong vòng 1-2 giờ đầu. Trong 2 ngày đầu, vắt sữa bằng tay thường hiệu quả hơn máy hút sữa. Nếu bé vẫn chưa bú sau khoảng 6 giờ, mẹ hãy nhờ nhân viên y tế hỗ trợ sử dụng máy hút sữa.
Việc vắt sữa sớm và đều đặn mỗi vài giờ không chỉ giúp duy trì và điều hòa lượng sữa, ngăn ngừa căng tức ngực, mà còn thu được sữa non giàu dưỡng chất – nguồn dinh dưỡng quý giá hỗ trợ bé khi bắt đầu bú mẹ.
Sử dụng thuốc giảm đau
Để giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn sau sinh mổ, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm đau, ban đầu thường được truyền qua đường tĩnh mạch và sau đó chuyển sang dạng viên uống.
Trong hầu hết trường hợp, rất ít thuốc này đi vào sữa mẹ và ảnh hưởng đến em bé. Một số loại giảm đau có thể làm trẻ sơ sinh hơi buồn ngủ tạm thời, nhưng lợi ích của việc cho con bú vẫn vượt trội hơn so với tác dụng phụ này. Việc kiểm soát cơn đau hiệu quả rất quan trọng, vì đau làm giảm tiết oxytocin – hormone giúp sữa mẹ tiết ra dễ dàng hơn cho em bé.
Nếu bạn có bất kỳ băn khoăn nào về thuốc giảm đau đang sử dụng, mẹ hãy thảo luận trực tiếp với bác sĩ.
Nhờ sự giúp đỡ của các nữ hộ sinh, điều dưỡng
Khi gặp khó khăn trong việc cho con bú, mẹ nên chủ động nhờ sự tư vấn và hướng dẫn từ các nhân viên điều dưỡng. Họ có thể hướng dẫn bạn cách vắt sữa bằng tay hoặc hút sữa bằng máy, giúp bạn tìm tư thế thoải mái hơn hoặc thay đổi thuốc giảm đau khi bạn cảm thấy đau,…. Vì vậy, mẹ hãy mạnh dạn đặt câu hỏi và tìm hiểu đầy đủ những thông tin cần thiết liên quan đến chăm sóc trẻ sinh mổ cũng như cách theo dõi, chăm sóc vết mổ, để mẹ có thể yên tâm và tự tin hơn khi xuất viện.
Điều chỉnh tư thế cho bé bú đúng
Cách tốt nhất để có đủ sữa là cho bé bú thường xuyên, khi bé có dấu hiệu đói. Tuy nhiên, sau khi sinh, vết mổ ở bụng có thể khiến việc tìm tư thế cho con bú trở nên khó khăn hơn. Bạn có thể thử điều chỉnh một số tư thế cho con bú cơ bản bằng cách:
- Ngồi dậy trên giường
- Sử dụng thêm một hoặc hai chiếc gối để đỡ em bé trên đùi và bảo vệ vết mổ của bạn.
- Nằm nghiêng sang một bên, để em bé quay mặt về phía bạn.
Khi vết mổ lành lại và mẹ có thể cử động và di chuyển dễ dàng hơn, việc cho con bú sẽ trở nên thuận lợi hơn nhiều.
Nhiều mẹ sau sinh mổ gặp tình trạng ít sữa hoặc sữa về chậm, từ đó phát sinh không ít khó khăn trong quá trình cho bé bú. Thay vì quá lo lắng, mẹ có thể chủ động nhờ sự hỗ trợ từ nhân viên y tế để được tư vấn và hướng dẫn chế độ dinh dưỡng phù hợp cho bé. Hy vọng những giải pháp được chia sẻ trong bài viết sẽ giúp mẹ từng bước cải thiện tình trạng hiện tại và hành trình nuôi con bằng sữa mẹ trở nên nhẹ nhàng, thuận lợi hơn.
Trong trường hợp mẹ mới sinh sữa về chậm hoặc không có đủ sữa cho con bú, mẹ cần chọn các sản phẩm sữa công thức uy tín, có chứng minh lâm sàng về việc giúp trẻ phát triển tốt trí tuệ, sức khỏe và thể chất. Cụ thể, các bố mẹ có thể tham khảo các dòng sữa công thức chứa các thành phần như:
- HMOs (Human Milk Oligosaccharides): Là nhóm dưỡng chất có hàm lượng dồi dào đứng thứ ba trong sữa mẹ, với 5 thành phần tiêu biểu gồm 2′-FL, 3-FL, 6′-SL, LNT và 3′-SL. Trong đó, 2′-FL HMO đã được chứng minh lâm sàng có khả năng giúp giảm đến 66% nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp ở trẻ, đồng thời hỗ trợ ngăn chặn sự xâm nhập của mầm bệnh.
- Nucleotides: Là dưỡng chất đã được chứng minh có vai trò tăng cường hệ miễn dịch, giúp giảm tỷ lệ mắc tiêu chảy và hỗ trợ gia tăng sản xuất kháng thể lên hơn 86% sau 6 tháng tiêm vắc xin HIB.
- Lợi khuẩn Bifidobacteria: Thuộc nhóm lợi khuẩn quan trọng đối với hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh, góp phần hỗ trợ hình thành và duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh, tăng cường sức đề kháng tự nhiên và giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng.
>>> Tham khảo thêm: Similac Total Protection 2+ – Nguồn dinh dưỡng phù hợp cho bé sinh mổ
Khuyến cáo dinh dưỡng tối ưu:
- Sữa mẹ là thức ăn tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ. Nếu mẹ không có sữa hoặc không thể cho trẻ bú, mẹ cần chọn các công thức sữa có uy tín, nhất là các công thức có chứng cứ lâm sàng giúp trẻ phát triển tốt trí tuệ, sức khỏe và thể chất.
- Rửa sạch dụng cụ pha và đun sôi với nước trong 5 phút trước khi pha. Cho trẻ ăn bằng cốc, thìa hợp vệ sinh.
- Ngậm vú nhân tạo, bú bình không hợp lý hoặc ăn bổ sung trước 6 tháng tuổi có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của trẻ.
- Khi trẻ bú bình, có thể có nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc pha chế và cho ăn không đúng cách, vì vậy cần theo đúng hướng dẫn.
- Khi cần dùng sữa công thức, nên lựa chọn các sản phẩm của thương hiệu uy tín, có hiệu quả được chứng minh hỗ trợ trẻ tăng trưởng và phát triển.
Tin liên quan:
>>> Sữa Similac Abbott chính hãng – Giải pháp dinh dưỡng toàn diện cho mẹ và bé
>>> Bộ đôi dưỡng chất vàng có trong sữa Similac giúp trẻ tăng cường miễn dịch hiệu quả
