Để phễu hút sữa trong tủ lạnh, cuối ngày mới rửa: Mẹo tiện lợi hay rủi ro cho bé?

Gần đây, không ít mẹ bỉm chia sẻ trên các hội nhóm Facebook và TikTok một mẹo giúp “cứu cánh” cho những ngày quá tải: sau mỗi cữ hút, không rửa ngay mà cất phễu và các phụ kiện vào tủ lạnh, để dồn đến cuối ngày mới rửa một thể. Mẹo này tiện thật, nhưng theo khuyến cáo từ CDC (Mỹ) và nhiều chuyên gia nhi khoa, nó tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn nếu làm không đúng cách — thậm chí đã có trường hợp bé phải nằm viện dài ngày vì nghi liên quan đến thói quen này. Bài viết dưới đây giúp mẹ hiểu rõ mức độ an toàn của mẹo này và cách bảo quản dụng cụ hút sữa đúng cách khi không thể rửa ngay sau mỗi lần hút.

Mẹo “để tủ lạnh, cuối ngày mới rửa” đang lan truyền như thế nào?

Trên TikTok và các hội nhóm mẹ và bé, mẹo được chia sẻ khá đơn giản: sau khi hút sữa xong, mẹ không tráng hay rửa phễu, van, bình ngay mà cho tất cả vào một hộp hoặc túi zip rồi đặt vào tủ lạnh. Đến cữ hút tiếp theo, mẹ lấy ra dùng lại luôn mà không rửa, và chỉ vệ sinh toàn bộ một lần vào cuối ngày. Với các mẹ vừa đi làm vừa hút sữa 3-4 cữ mỗi ngày, cách này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức so với việc phải rửa, tráng, phơi khô sau mỗi lần hút.

Cũng chính vì tiện lợi và được nhiều mẹ có lượng theo dõi lớn chia sẻ, mẹo này lan truyền nhanh và được không ít mẹ bỉm áp dụng theo mà chưa tìm hiểu kỹ về rủi ro đi kèm.

Vì sao mẹo này có thể tiềm ẩn rủi ro cho bé?

Rủi ro lớn nằm ở nguy cơ nhiễm khuẩn chéo. Tủ lạnh gia đình thường chứa nhiều loại thực phẩm sống và chín cùng lúc — thịt, cá, rau củ, đồ ăn thừa. Nếu hộp đựng dụng cụ hút sữa không được đậy kín và vệ sinh sơ trước khi cất, vi khuẩn từ thực phẩm hoàn toàn có thể lây nhiễm chéo sang phễu, van, bình sữa.

Đáng lưu ý hơn, cặn sữa còn sót lại trên dụng cụ là môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển, kể cả ở nhiệt độ ngăn mát. Hệ vi sinh đường ruột của trẻ sơ sinh, đặc biệt là bé dưới 6 tháng tuổi, còn non nớt và nhạy cảm hơn nhiều so với người lớn, nên chỉ một lượng vi khuẩn nhỏ trong sữa cũng có thể gây rối loạn tiêu hóa hoặc nhiễm trùng ở bé.

Trên thực tế, báo chí trong nước đã ghi nhận trường hợp một bé phải điều trị dài ngày tại bệnh viện nhi sau khi gia đình áp dụng mẹo bảo quản dụng cụ hút sữa không đúng cách trong thời gian dài – một lời nhắc nhở rằng mẹo mạng xã hội “nhiều người làm theo” không đồng nghĩa với an toàn cho mọi bé.

CDC và chuyên gia khuyến cáo gì về việc để dụng cụ hút sữa trong tủ lạnh?

Theo hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), cách vệ sinh được khuyến nghị vẫn là rửa sạch toàn bộ dụng cụ hút sữa sau mỗi lần sử dụng để hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn cho bé. Tuy nhiên, CDC cũng thừa nhận thực tế: với những mẹ không thể rửa ngay sau mỗi cữ (ví dụ đang đi làm), có thể tráng sơ dụng cụ rồi bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh trong vài giờ để làm chậm quá trình vi khuẩn phát triển — chứ không phải cất nguyên trạng, không tráng rửa, rồi để cả ngày dài mới xử lý.

CDC cũng lưu ý rõ: hiện chưa có nghiên cứu nào khẳng định việc tráng sơ rồi bảo quản trong tủ lạnh giữa các cữ hút an toàn tương đương với việc rửa sạch mỗi lần. Đã có ghi nhận các trường hợp bé bị bệnh do sữa nhiễm khuẩn từ dụng cụ hút không được vệ sinh đúng cách. Với trẻ sinh non, trẻ đang điều trị tại khoa sơ sinh hoặc có hệ miễn dịch yếu, các chuyên gia khuyến cáo không nên áp dụng cách này — bắt buộc rửa sạch sau mỗi lần hút.

Vậy mẹ nên bảo quản dụng cụ hút sữa thế nào khi không thể rửa ngay?

Nếu vì lịch làm việc quá dày mà mẹ không thể rửa dụng cụ ngay sau mỗi cữ, có thể tham khảo cách làm giảm rủi ro sau:

Tráng sơ toàn bộ dụng cụ (phễu, van, màng, bình) dưới vòi nước sạch ngay sau khi hút, loại bỏ phần lớn cặn sữa trước khi cất — không cất nguyên trạng còn dính sữa.

Dùng khăn giấy hoặc khăn sạch riêng lau khô sơ, sau đó cho vào hộp đựng có nắp kín hoặc túi zip sạch, tránh để dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với các ngăn chứa thực phẩm khác trong tủ lạnh.

Ưu tiên để dụng cụ ở một ngăn/khay riêng trong tủ lạnh, tách biệt hoàn toàn với thực phẩm sống.

Không để quá lâu — nên để trong vòng vài giờ giữa các cữ, và bắt buộc vệ sinh, tiệt trùng kỹ toàn bộ dụng cụ vào cuối ngày, không để qua ngày hôm sau mới rửa.

Với bước tiệt trùng cuối ngày, mẹ có thể dùng nồi hấp hoặc máy tiệt trùng sấy khô UV để tiệt trùng nhanh và tiện hơn so với luộc thủ công, đặc biệt hữu ích với các mẹ ít thời gian buổi tối.

Mẹ có thể tham khảo thêm hướng dẫn chi tiết từng bước trong bài Kinh nghiệm vệ sinh máy hút sữa mua mới và sau khi hút và Cách sử dụng máy hút sữa hiệu quả chỉ với 10 bước trên blog KidsPlaza.

Khi nào mẹ bắt buộc phải rửa dụng cụ hút sữa sau mỗi lần hút?

Có một số trường hợp không nên áp dụng cách bảo quản trong tủ lạnh mà cần rửa sạch, tiệt trùng ngay sau mỗi lần hút: bé sinh non, bé đang điều trị tại khoa sơ sinh (NICU), bé có bệnh nền hoặc hệ miễn dịch yếu, và những ngày thời tiết nóng ẩm khiến vi khuẩn phát triển nhanh hơn. Trong các trường hợp này, sự tiện lợi không nên đánh đổi với rủi ro sức khỏe của bé.

Mẹ nên chọn dụng cụ và thiết bị hỗ trợ nào?

Để việc vệ sinh dụng cụ hút sữa mỗi ngày bớt tốn thời gian mà vẫn đảm bảo an toàn, nhiều mẹ lựa chọn kết hợp thêm máy tiệt trùng sấy khô UV để rút ngắn thời gian xử lý cuối ngày, hoặc dùng thêm túi trữ sữa tiệt trùng sẵn để hạn chế thao tác vệ sinh bình chứa. Mẹ có thể tham khảo Máy tiệt trùng sấy khô UV KidsPlaza Deluxe K872 — hỗ trợ tiệt trùng và sấy khô nhanh cho phễu, bình, van hút sữa sau một ngày dài. Ngoài ra, mẹ có thể tham khảo thêm các dòng máy hút sữa và phụ kiện đi kèm tại chuyên mục máy hút sữa, vắt sữa của KidsPlaza.

Kết luận

Mẹo cất dụng cụ hút sữa vào tủ lạnh và rửa dồn cuối ngày không phải hoàn toàn sai, nhưng chỉ nên áp dụng đúng cách: tráng sơ trước khi cất, bảo quản riêng biệt, không để quá lâu, và tiệt trùng kỹ vào cuối ngày. Với bé sinh non hoặc có sức đề kháng yếu, cách an toàn vẫn là rửa sạch dụng cụ sau mỗi lần hút. Mẹ có thể ghé KidsPlaza để tìm hiểu thêm các sản phẩm hỗ trợ mẹ hút sữa an toàn, tiện lợi hơn mỗi ngày.

Bài viết mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn y tế chuyên môn. Với các vấn đề sức khỏe cụ thể của bé, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Nguồn tham khảo:
CDC — How to Clean and Sanitize Breast Pumps: cdc.gov
Afamily.vn — Mẹ bỉm chia sẻ chuyện 8 tháng ròng rã chăm con ở Viện Nhi vì “mẹo” hút sữa được rất nhiều mẹ làm theo: afamily.vn